ما بدهکار هستیم!

تیر ۰۹

ما بدهکار هستیم!

۵ سوال و جواب خواندنی از استاد حسینی قمی در سمت خدا

ما بدهکار هستیم!

صبر بر معصیت خیلی سخت است و کار ساده ای نیست . راهنمایی بفرمایید

28

پاسخ – علت اینکه پاداش صبر بر معصیت ( ایستادگی در برابر گناه ) بیشتر است بخاطر این است که ایستادگی در برابر گناه کار سختی است . بیشتر ما در انجام واجبات مشکلی نداریم یعنی نماز صبح و … را می خوانیم و واجبات را انجام می دهیم و حتی ترک مکروهات را هم انجام می دهیم ولی کار سخت تر این است که در برابر گناه ایستادگی کنیم . عبدالملک نزد امام صادق (ع) آمد و سوال کرد که آیا اشکال ندارد که من ایستاده آب می نوشم . امام فرمود : اشکالی ندارد . بعد سوال کرد که آیا اشکال دارد که من همه ی یک لیوان آب را با یک نفس بنوشم . امام فرمود :اشکالی ندارد . بعد سوال کرد که هنگام نماز آیا اشکال دارد که دست من بیرون جامه ام نباشد . امام فرمود : مانعی ندارد . به خدا قسم من از این چیزها بر شما نگران نیستم . نگرانی ائمه در مورد صبر برگناه است . بالاتر ازعبادت ترک گناه است . در خطبه ی شعبانیه پیامبر فرمود : اگر کسی در ماه رمضان یک آیه تلاوت کند ثواب یک ختم قرآن را دارد . در پایان این حدیث امیرالمومنین می فرماید که در این ماه بهترین کار چیست ؟ پیامبر فرمود : بهترین کار ترک گناه است . درحج بیت الله حرام امام صادق (ع) فرمود : کسانی که به زیارت خانه ی خدا می روند خدا به آنها عنایتی ندارد مگر اینکه سه ویژگی در آنها نباشد : ترک گناه ، حلم و بردباری و اخلاقی که بتواند با مردم مدارا بکند. در روایت داریم : کسی که به حج مشرف می شود تا وقتی گناه نکند نور حج در او باقی می ماند . کسی که به حج مستحب می رود باید نگران باشد که نکند به مردم بدهکار باشد یا خمس مالش را نداده باشد . این کارها برای ما سخت است. مهمتر از اینها ترک گناه و ایستادگی در برابر گناه است . چرا صبر در برابر گناه سخت است ؟ زیرا ما هم دشمن بیرونی ( شیطان ) و هم دشمن درونی ( نفس ) داریم . در قرآن ده آیه است که می فرماید : شیطان را دشمن بپندارید و دشمنی شیطان آشکار است . حضرت علی (ع) در خطبه ی ۱۹۲ نهج البلاغه می فرماید: از شیطان این دشمن خدا برحذر باشید . شیطان بیماری واگیرداری دارد و می خواهد این بیماری را به شما منتقل کند. شیطان می خواهد احساسات شما را تحریک کند و شما را به سمت گناه ببرد . او دشمنی است که با سپاه سواره و پیاده می آید . شیطان شما را از نزدیک شما را نشانه کرده است . در سوره ی اعراف داریم که شیطان از چهار طرف شما را محاصره کرده است . اگر انسان بندگی و عبودیت خدا را فراموش نکند شیطان اختیار را از انسان سلب نمی کند . اینکه شیطان از چهارطرف می آید . امام صادق (ع) می فرماید : وقتی شیطان از روبرو می آید می گوید که آخرت خیلی مهم نیست . وقتی شیطان از پشت سر می آید انسان را تشویق به جمع کردن مال و بخل می کند . وقتی شیطان از راست می آید شبه افکنی می کند و اعتقادات انسان را متزلزل می کند . وقتی شیطان از چپ می آید انسان را ترغیب به گناهان شهوت انگیز می کند. ولی شیطان از بالا نمی آید زیرا بالا مسیر رحمت الهی است و انسان از آن طریق می تواند با خدا ارتباط برقرار بکند . امام باقر (ع ) می فرماید : از سخت ترین کارها این است انسان همیشه به یاد خدا باشد . وقتی گناه پیش می آید انسان به یاد خدا باشد و این یاد خدا سدی بین او و گناه ایجاد می کند . (سوره ی اعراف) در برابر شیطان اگرانسان به یاد خدا باشد چشمهایش باز می شود . پس صبر بر معصیت کار سختی است ولی انسان امکان ایستادن در مقابل این سختی را دارد . مثلا برای جوانی امکان ازدواج پیش نیامده است و ما به او می گوییم که صبر بر گناه بکند . ما می دانیم که این کار سختی است . حضرت یوسف می فرماید که من خودم را تبرئه نمی کنم . ما در مقابل نفس اماره ، نفس لوامه و نفس مطمئنه داریم و باید آنها را تقویت کنیم . در کتاب جواهرالکلام داریم که به مرحوم مقدس اردبیلی گفتند که اگر یک گناهی مثل ارتباط نامشروع با یک زن برای شما پیش بیاید شما چه می کنید ؟ ایشان می فرماید : اگر در چنین آزمایشی در قرار بگیرم به خدا پناه می برم . 
بعضی ها می گویند: شما پاداش صبر بر مصیبتها را در برابر پاداش شهید قرار داده اید و با اینکار اجر شهید را پایین آورده اید . خیر این طور نیست . مجاهد چندس ال در جهاد اصغر است . ولی انسان هشتاد سال در جهاد اکبر است . داستان برسیسای عابد در سوره حشر آیه ۱۶ است . در تفسیر داریم که عابدی در بنی اسرائیل بود که هفتاد سال سابقه ی عبادت داشت . ولی در صومعه ای یک خانمی آمد و … این عابد نباید این خانم را می پذیرفت و فکر می کرد که می تواند در مقابل او مقاومت کند. در روایت داریم : در جایی که یک زن و مرد نامحرم قرار بگیرند نفر سوم شیطان است . چرا بعضی ها به خودشان گارانتی می دهند که گناه نمی کنند ؟ اسلام می خواهد جلوی زمینه را بگیرد تا ما به گرفتاری ها نرسیم . انگیزه ی بسیاری از مفاسد بخاطر این انگیزه هاست . برسیسای عابد دچار گناه شد و شیطان او را وسوسه کرد تا آن زن را از بین ببرد تا آبرویش نرود. گناهان به دنبال همدیگر می آید . وقتی برسیسای عابد را به بالای دار بردند ، شیطان گفت که همه ی اینها نقشه ی من بود . اگر بر من سجده کنی همه ی کارها را درست می کنم . در قرآن داریم که وای بر روزی که انسان از شیطان برائت کند . انسان باید هر لحظه به یاد خدا باشد. و نفس لوامه و مطمئنه را بکار بیندازد . هنر این است که انسان در موقعیت گناه قرار بگیرد ولی آنرا انجام ندهد. هنر پاکدامنی از قرار گرفتن انسان در برابر گناه بدست می آید . در روایت داریم : اگر کسی گرفتار گناه ارتباط نامشروع و شرب خمر شد، از ایمان خارج می شود همانطور که پیراهن از تن انسان جدا می شود ایمان هم از انسان جدا می شود . هر کاری از کم شروع می شود و بعد زیاد می شود . افراد سیگاری با یک سیگار در روز شروع کرده اند ولی الان یک پاکت سیگار می کشند و می گویند که نمی توانند آنرا ترک کنند. در مورد گناه هم همین طور است . پیامبر می فرماید : من بعد از خودم نگران گناهان شهوات جنسی هستم . پس این کار سخت است . با تمام سختی کار ، نباید ناامید شد .

**

وظیفه ما در قبال کسانی که گناه می کنند چیست ؟

پاسخ – حضرت علی (ع) در خطبه ی هشت نهج البلاغه می فرماید : وظیفه ی ما این است که آنها را جذب کنیم و مورد محبت قرار بدهیم . البته ما نمی خواهیم در جامعه گناه را تشویق کنیم ولی باید فردی که گناه می کند تشویق کنیم تا از گناهش برگردد . امام می فرماید : شما گناهان بدتری مرتکب شده اید ، شما بدگویی ، غیبت و سرزنش دیگران را می کنید پس چرا آنها را سرزنش می کنید ؟ این خودش بالاترین گناه است. 
اگر کسی در برابر گناه صبر کرد یا وارد گناه شد و توبه کرد خدا می فرماید : بدی های او را به نیکی تبدیل می کنیم . بعضی ها فکر می کنند اگر وارد آلودگی شده اند تمام درهای رحمت خدا به روی آنها بسته شده است . این بالاترین خطر است . داریم که ناامیدی از گناهان کبیره است . کسی که توانایی برگناه نداشته است با کسی که صبر بر گناه می کند فرق دارد . اگر کسی در اوج جوانی است ولی بخاطر خدا به نامحرم نگاه نکرد با فردی که نابینا است و نگاه نمی کند فرق دارد . دادگاه های دنیا با دادگاه آخرت فرق دارد . در دنیا بر اساس اسناد و شاهد حکم می کنند . پیامبر فرمود : در قیامت شاهد و حاکم خداست. اگر ما در نزد قاضی جرمیانجام بدهیم نمی توانیم منکرکارمان بشویم . اگر انسان باور کند که تمام گناهانی که انجام می دهد توسط قاضی که خودش شاهد است مورد قضاوت قرار می گیرد ، دیگر هرگز گناه نمی کند . 
امیدواریم خدا همه ی ما را به ترک گناه ، صبر بر معصیت و توبه سریع موفق بدارد .

**

در مورد پاداش صبر بر معصیت (ایستادگی در برابر گناه) توضیحاتی بفرمایید.

پاسخ – با تمام سختی ها و با داشتن دشمنی مثل شیطان ، اگر انسان بتواند با یاد خدا در برابر دشمن مقاومت بکند ، دیگر پاداش ها خیلی عجیب به نظر نمی آید . پیامبر می فرماید : اولین کسی که وارد بهشت می شود جوان پاکدامن دارد یا با سختی در برابر گناه مقاومت می کند .پیامبر می فرماید : بالاترین عبادت این است که انسان بتواند در برابر ارتباط نامشروع خودش را حفظ بکند. امام صادق (ع ) می فرماید : بالاترین عبادت پاکدامنی است . در روایت داریم که فردای قیامت همه چشمها گریان است به جز سه چشم ، یکی چشمی که در راه خدا شب زنده داری کرده است ، یکی چشمی که بخاطر خدا از صحنه ی حرام فرو بسته شود و چشمی که از خوف خدا اشک می ریزد . ما نباید خودمان را در این شرایط قرار بدهیم . روایت داریم : در روز قیامت خدا همه ی خلق عالم را جمع می کند . از طرف خدا خطاب می شود : کسانی که در دنیا اهل صبر بودند کجا هستند ؟ گروهی می گویند : ما هستیم . فرشتگان به آنها می گویند: شما چه صبری کرده اید ؟ آنها می گویند : ما در برابر گناهان صبر کرده ایم . منادی از پیشگاه خدا ندا می کند که اینها راست می گویند . ندا می رسد : بفرمایید بهشت ، این مزد ایستادگی شما در برابر گناهان است . روایت داریم : صبر بر معصیت بالاترین جهاد است . روایت داریم : نگاه تیری از تیرهای مسموم شیطان است و لذت آن یک ساعت است ولی غم و غصه ی طولانی همراه آن است.

**

من یک پسر بیست و دوساله و دانشجو هستم . ما چطور می توانیم با این وضع حجاب و تیپ و قیافه هایی که خانم ها دارند گناه نکنیم . من هرچقدر که سعی می کنم به نامحرم نگاه نکنم نمی شود و این کار خیلی سخت است . من خودم دوست دارم که گناه نکنم . لطفا من را راهنمایی بفرمایید .

پاسخ – کار این جوانی که می خواهد خودش را حفظ بکند واقعا دشوار است . ما در مورد وعده های الهی در صبر بر گناه می گوییم ولی این کفایت نمی کند . یکی از راههای مقاومت در برابر گناه این است که ما زمینه های گناه را از بین ببریم . من واقعا نمی دانم که باید چه جوابی به این سوال بدهم . کسانی که مسئول اصلاح این محیط ها هستند باید به این سوال جواب بدهند . وقتی یک جوان در دانشگاه زمینه ی گناه را فراهم می بینند برای او خیلی سخت است که گناه نکند . کسانی که مسئول هستند باید سعی کنند که در این مکان ها زمینه ی گناه کمتر بشود . ما نباید زمینه ی گناه را فراهم کنیم و بعد بگوییم که شما در برابر این گناهان مقاومت کنید . ما وعده های الهی را در مورد صبر بر گناه گفته ایم . اگر این وعده ها داده شده است بخاطر سختی کار است . صبر در برابر گناه جهاد اکبر است و زمان ومکان نمی شناسد و این کار واقعا سخت است . وقتی عده ای داشتند از جنگ برمی گشتند ، پیامبر به آنها گفت که شما از جهاد اکبر برمی گردید و آماده ی جهاد اکبر یعنی جهاد نفس باشید . جهاد با نفس یک جنگ همیشگی است و واقعا مشکل است . در کافی داریم که پیامبر فرمود : اگر کسی بخاطر خدا گناهی را ترک کرد در قیامت خدا او را راضی می کند . یکی از شارحین می فرماید که در این حدیث نفرموده است که خدا چگونه او را راضی می کند . زیرا عقل ما به حقیقت پاداش خدا نمی رسد . پاداش بقدری عظیم است که پیامبر در مورد آن توضیحی نداده است . خدا در مورد نماز شب می فرماید که کسی نمی داند ما چه چیزی برای آنها نگه داشته ایم . در واقع ما کنه حقیقت و لطف خدا را در مورد صابران بر گناه درک نمی کنیم . سوره توبه آیه ۷۲ می فرماید : خدا به مومنین و مومنات وعده می دهد که بهشت ، کاخ ها و بهشت جاودانه را به آنها می دهد و همچنین رضایت خدای بزرگ را به آنها می دهد . حدیثی است که جابر از پیامب رنقل می کند که وقتی مومنین به بهشت می روند ،خدا به آنها می گوید که آیا چیز دیگری هم می خواهید ؟ آنها می گویند که ما به همه چیز رسیدیم ، مگر چیز دیگری هم هست ؟ خدا می فرماید : بله ، اینکه شما از من راضی باشید و من هم از شما راضی باشم . اگر ما به این پاداش ها باور داشته باشیم مقابله با گناه برای ما راحت تر است . پیامبر می فرماید : هفت گروه هستند که در قیامت خدا آنها را زیر سایه ی خودش قرار می دهد . در روایت داریم که در قیامت زمین آتش است . فقط رد زیر سایه ی مومن آتش نیست . پس خدا به هفت گروه در قیامت سایه می دهد : آن جوانی است که بخاطر صحنه ی گناه چشمش را بپوشاند ، کسی که زمینه ی گناه برای او پیش می آید ولی او بگوید که من از خدا می ترسم ، جوانی که وقتی به جوانی می رسد و نشاط و قدرت دارد ، بگوید که خدایا من همه چیز دارم و ولی گناه نمی کنم ، جوانی که به یاد خدا بیفتد و اشکش از خوف خدا جاری بشود ، کسی که دلداده ی مسجد و خانه ی خداست و تعلقات دینی دارد ، کسی که صدقه مخفی می دهد و کسی که به بدهکاری مهلت بدهد .

خوب است که بدهکار ، بدهی خود را بدهد ولی طلبکارها هم باید به بدهکاران فرصت بدهند . روایت داریم : اگر کسی به طلبکارش مهلت بدهد خدا برای هر روز مهلت ثواب صدقه را می نویسد . پس کسی که به طلبکار مهلت می دهد در واقع صدقه هم می دهد . کسی که با طلبکار کنار می آید خداوند هم در قیامت با او کنار می آید . ما به خدا بدهکار هستیم و خدا از ما خیلی طلبکار است . امام باقر (ع) می فرماید : در قیامت خدا عده ای را محشورمی کند که چهره و لباس وجایگاه هایشان نورانی است . اهل بهشت سوال می کنند که این ها پیامبران یا شهدا هستند ؟ خطاب می شود : خیر اینها کسانی هستند که با طلبکارها کنار می آمدند . محمدبن عمیر فردی بود که امام کاظم (ع) ، امام جواد (ع) و امام رضا (ع) را درک کرده بود. بعد از شهادت امام رضا (ع) او چهار سال در زندان بود و شکنجه می شد. بعد از چهار سال که او از زندان آزاد شد هیچ چیزی نداشت . فردی به خانه ی او آمد و گفت که من ده هزار درهم به شما بدهکار بودم . من خانه ام را فروخته ام وطلب خودم را آورده ام . او گفت : به خدا قسم چون از مولایم شنیده ام ، با اینکه محتاج یک درهم هستم ولی درهمی را از تو نمی گیرم . ( خانه جزو استثنائات است که نمی توان آنرا بعنوان طلب برداشت .) اگر کسی زمینه ی گناه را از بین ببرد ثواب این وعده ها را می برد .

سوال – ما چکار کنیم که وقتی موقعیت گناه برای ما پیش می آید سخنان اهل بیت در گوش مان باشد و ما را از گناه باز دارد ؟ راهنمایی بفرمایید .

پاسخ – راههای صبر برگناه فراوان است . یکی اینکه ما زمینه ی گناه را فراهم نکنیم و در بستر گناه نرویم . ما نگوییم که ما قدرت مقاومت در برابر گناه را داریم . ما نباید وارد مجلس گناه بشویم زیرا کسی ما را تضمین نکرده است که گناه نکنیم . امام صادق (ع) را به میهمانی دعوت کردند . در هنگام غذا فردی گفت که من آب می خواهم و صاحبخانه شراب آورد . همان لحظه امام بلند شد و از مجلس بیرون آمد . فردی گفت که کسی به ذهنش خطور نمی کند که شما گناه بکنید . امام فرمود که من از پیامبر شنیدم که دور از رحمت خداست که انسان سر سفره ای بنشیند که دیگری شراب می خورد و گناه می کند .

بعضی از دوستان زشتی گناه را برای ما زیبا جلوه می دهند . مثلا می گویند که یک شب اتفاقی نمی افتد ؟ داریم : بدترین همنشین کسی است که گناه را برای تو زیبا جلوه بدهد . دیگری فکر گناه است . کسی که در گناه زیاد فکر بکند به طرف گناه کشیده می شود . فکر گناه زمینه ی گناه را ایجاد می کند . دینداری تزریقی نیست که فرد در عرض یک شب دین دار بشود. ما باید فرزندان مان را با باورهای دینی بزرگ کنیم . یعنی شرکت در مجالس دینی، کتاب و … انسان تحت تاثیر بدی قرار می گیرد . اگر کسی باورهای دینی اش قوی باشد اشکالی ندارد که شب زنده داری هم نداشته باشد . پس ما باید زمینه ی گناه را برطرف بکنیم ، فکر گناه را از بین ببریم ،در مجالس گناه شرکت نکنیم ، از رفیقی که گناه را برای ما زیبا جلوه می دهد بپرهیزیم و باورهای دینی داشته باشیم .

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *