بهم ۱۸

پایگاه مدیریت خودجوش مردمی

مسجد طراز اسلامی

پایگاه مدیریت خودجوش مردمی

**

محمدامین میرشکاری

دانشجوی کارشناسی مدیریت خدمات بهداشتی درمانی

23

سال ۹۰ در پیامی عمیق و تخصصی مقام معظم رهبری حضرت آیت الله العظمی امام خامنه ای(مدظله العالی) که برای اجلاس سراسری نماز -در نوزدهمین فصل آن- تدوین شده بود،شاهد تاکید بالایی از سوی مقام معظم رهبری(مدظله العالی)بر تشکیل مساجد طراز اسلامی بودیم.در مقاله پیش رو سعی شده است تا گوشه ها و ابعاد این مطالبه عمیق و  علمی را مورد بررسی قرار دهیم.

  آنچه که در پیام مقام معظم رهبری به چشم می خورد و می تواند بطن و زمینه این پیام باشد،جامعیت بخشیدن به ارتباط مسجد با محیط پیرامونی آن است.در واقع آنجه از این پیام برداشت می شود،همان مدیریت منطقه ای مسجد در ابعاد مختلف سیاسی،اجتماعی و…  می باشد.یعنی اگر فردی یا افرادی به مسئله ای علمی یا دینی یا سیاسی یا هر چیزی از قبل این موارد بر خورد،پایگاه رجوع او مسجد باشد.بنابراین پرواضح است که بدون وجود مسجد این انتظار عملی نخواهد شد.یعنی باید تعدد مسجد به حدی باشد که تمامی افراد به آن دسترسی داشته باشند.حال این جامعیت چگونه پدید می آید؟ که از پس این موضوع بر می خیزد،موضوع ادامه این مقاله پیش روست.

 شاید در اولین برخورد با مسئله مسجد امر نماز جماعت و امام جماعت است که ذهن را درگیر خود می کند.ابتدایی ترین و در عین حال حساس ترین موضوع همین برپایی نماز ها ی یومیه آن هم به صورت جماعت و با حضور امام جماعت شاخص در مسجد است.اجتماع باشکوه و پرشور اقشار متفاوتی از مردم با افکار گوناگون وسلایق متفاوت اما عقیده یکسان و نیاز برابر نسبت به نماز ،خود جذاب ترین بخش مسجد است.آن جایی که با سواد و بی سواد،فقیر و غنی،تاجر و کارمند همگی در صفوفی یکسان عملی مشابه انجام می دهند.این همه جامعیت خود یک منبع است.منبعی برای همفکری و تبادل نظر.دیدگاه فقیر از دیدگاه غنی در مسایل سیاسی و اجتماعی و حکومتی متفاوت است.همین تفاوت باعث می شود تا نظریات متفاوت و راه کار های جدید استخراج شود.این جاست که جای ارتباط مسئول حکومتی یا….با مسجد پیدا می شود.مسئول باید با حضور در این عرصه و شنیدن افکار متفاوت راه کار صحیحی از میان این افکار استخراج نماید و آن را به کار گیرد.و این شدنی است.

  در کنار حضور همه جانبه اقشار گوناگون مردم نیازی با نام امام جماعت پیدا می شود.امام جماعت منشا و  موثر ترین عامل جامعیت پیدا کردن مسجد است.شاخصه های یک امام جماعت مسجد طراز اسلامی را رهبر انقلاب(مدظله العالی) این گونه بیان می کند:

»   امامان جماعت باید آماده سازی خویش برای طبابت معنوی را وظیفه حتمی خود بدانند و مراکز رسیدگی به امور مساجد و حوزه های علمیه در همه جا آنان را یاری دهند«.

از این جمله بر می آید که یک روحانی مسجد طراز اسلامی باید قابلیت ارتباط گیری موثر و بالایی داشته باشد.یعنی باید بتواند با یک روانشناسی و مخاطب شناسی بالا روح و جان پیر و جوان را مجذوب خود کند و تربیت اسلامی را برای آنان مشخص سازد.در همین سطر شما می بینید که خود معظم له پرورش امامان جماعت متفکر و رفع نیاز از آن ها را بر عهده چه نهادی می گذارد.مسایل پیچیده ای در این خصوص وجود دارد که مجال این مقاله فرصت بررسی آن را نمی دهد.

  مسئله بعدی فضای مسجد است.فضایی روح انگیز که بتواند انسان ها را با هر فکری که دارند به طرف مسجد بکشاند.این فضا باید بسیار موقر،پر طمأنینه و آرامش بخش باشد.فضایی که برای یک مسجد طراز اسلامی ترسیم می شود باید هم شأن نیازی که در آن برطرف می شود ،باشد.فرد در مسجد باید در یک لطافت روحی و خالی از مخاطرات فیزیکی و فکری حاکم بر فضای خارج مسجد قرار گیرد.به این شرط است که می تواند روح و جان خود را در زلال رحمت خدا از زنگار پلیدی ها و ناپسند ها بشوید.سکوت،نظافت،همکاری امنا،صمیمیت مسئولین مسجد،دوستی ها و صداقت دست اندرکاران مسجد این فضا را به وجود می آورد.پس فضا سازی غیر از معماری و بناست.هرچند این دو نیز  نقش های مهمی را ایفا می کنند.

یکی دیگر از مسائل جذاب و  پر تاثیر، فضای علمی مسجد است.مسجد طراز اسلامی باید شاخص های یک جامعه را در خود جای دهد.شاخص های علمی باید در مسجد جمع شوند و در یک فضای معنوی که در اختیارشان قرار می گیرد به تعلیم وتعلم بپردازند.این اصل فراموش شده ترین مسئله در مسجد جامعه امروز است.انگیزه های علمی باید در مسجد جرقه بخورد.این باعث می شود تا شاخص علمی جامعه ما خود را مدیون مسجد ببیند و خود را در اختیار مسجد و مسجدی ها قرار دهد تا علم خود را در اختیار آنان قرار دهد.نکته زیبایی که معظم له در ایجاد انگیزه بیان می کنند،تشویق دانش آموزان مدرسه  محل در فضای مسجد است.فضایی گسترده که در آن همه اقشار وجود دارند و این تشویق را می بینند.علاوه بر این ها زیر ساخت سازی در خصوص ایجاد فضای علمی است.تعبیه مکانی به عنوان کتابخانه و تجهیز آن از علوم قرآنی و انسانی گرفته تا ریاضی و نجوم و علوم جدید،از راه کار هایی است که می تواند کارآمد واقع شود.

 مسئله مهم دیگر  که از صدر اسلام مورد توجه بوده و از نقاط قابل توجه و موثر در ایجاد انقلاب اسلامی ایران و منطقه است و اکنون نیز کم وبیش در مساجد دیده می شود،بیان اتفاقات روز و مسایل سیاسی و اجتماعی جامعه و روشنگری در این خصوص در مسجد است.مسجد باید پایگاه اطلاع رسانی و روشنگری در خصوص جریانات حق و باطل جامعه باشد.آشنایی با سیاست باید در یک فضای آموزشی و غیر مغرضانه و همه جانبه صورت گیرد.آن چه امروز در مساجد جامعه ما دیده می شود جدل سیاسی است و این با مسجد طراز اسلامی نمی سازد.مسجد باید محل پرورش نیروی مدیر و دانای جامعه باشد.پرورش مدیر جامعه اسلامی و مهدوی فقط از طریق آشنا سازی با ارکان حکومت اسلامی و تبیین موضوع قدمت دار اما نو ولایت مطلقه فقیه میسر است.به روز بودن اهالی مسجد در همه اخبار و مباحث در حال جریان کشور و منطقه و جهان از شاخصه مسجد طراز اسلامی و اهالی آن است.

 اگر چنین مسجدی که در رفع همه نیاز های مردم و مومنین سر آمد است، شکل بگیرد،این مسجد یک پایگاه مدیریت خودجوش مردمی خواهد بود که اهالی آن می توانند از  مدیران مدینه فاضله حکومت اسلامی باشند.

البته گوشه های دیگری نیز از مسجد طراز اسلامی وجود دارد که مجال بررسی در این مقاله وجود ندارد.سعی شد که مهم ترین مسایل بررسی شود.امید است انشاالله روزی فرا رسد که تمامی مساجد ما مساجد طراز اسلامی باشند.انشاالله.

 

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *